Rewolucja zwyczajowa

„Taka jest tradycja i tego się trzymajmy”. Oto najprostszy przepis na gaszenie ducha w chrześcijaństwie.

Słowo „tradycja” ma swoją tradycję i godne miejsce także w chrześcijaństwie. Jednak nawet Tradycja – obok Pisma Świętego źródło wiary Kościoła – jest, jak uczy Katechizm, żywym przekazywaniem Ewangelii w Duchu Świętym. Nie jest natomiast zbiorem zwyczajów kościelnych. Zatem Tradycji, będącej depozytem wiary, trzeba się trzymać. Zaś tradycja rozumiana jako pewne zwyczaje nie jest zbiorem dogmatów wiary.

Przypomniał o tym wczoraj Benedykt XVI, w czasie spotkania z najwybitniejszymi współczesnymi teologami. Papież nawiązał m.in. do myśli Tertuliana, gdy mówił, że Chrystus nie powiedział: Jestem zwyczajem, lecz: Jestem prawdą. Teologia zatem szuka prawdy, a nie zajmuje się polerowaniem zwyczajów i nawet wielowiekowych tradycji (powtórzmy: nie mylić z Tradycją). Jeszcze dobitniej określił to Christian Gnilka, który ukazał, że „zwyczajowość”, tzn. robienie tego, co robiono zawsze, odnosi się do religii pogańskich, w których poprzez zachowanie tradycyjnych form kulturowych ma się nadzieję na wejście w relację w „tajemnicze środowisko bóstwa”. Tymczasem „rewolucyjnym wymiarem chrześcijaństwa” w starożytności było odejście od zwyczajowości z powodu miłości do prawdy.

Doskonały punkt wyjścia do rozmów w naszych wspólnotach parafialnych. Na przykład z księdzem proboszczem na kolędzie. „Taka jest tradycja i tego się trzymajmy”, pada czasem argument za utrzymaniem np. Wigilii Paschalnej o godzinie 18. Nie gra roli fakt, że Chrystus Zmartwychwstał jednak w nocy i warto w nocy, a przynajmniej po zmroku, przeżywać tę najważniejszą prawdę chrześcijaństwa. Albo inne przyzwyczajenia, jak uświęcona na Śląsku tradycja chodzenia „na ofiara”: najpierw mężczyźni, później kobiety idą do koszyka przed ołtarzem i wrzucają pieniążki. A czasem, jak przyznała mi kiedyś jedna pani, wrzucanie „na kredyt”, byle tylko nie urazić tej osoby, za którą jest sprawowana Msza św. „Bo potem ona mi też nie pójdzie na ofiara”. A oprócz tej kolejki do koszyka pod ołtarzem (nieraz dłuższej niż kolejka do Komunii Świętej), kościelny chodzi ze swoim koszykiem. Ksiądz już zaczyna Modlitwę Eucharystyczną, a zebrani skupiają się raczej na nie kończącej się kolejeczce. Ok, lokalna tradycja, nie trzeba jej wcale od razu brutalnie wyrzucać. Ale może trochę przemyśleć jej sens, właśnie w imię prawdy? Czy ten zwyczaj na pewno pomaga w przeżywaniu Mszy Świętej?

Można pójść jeszcze dalej i zacząć temat tradycjonalistów w liturgii. Oczywiście, nikt nie popiera, łącznie z Benedyktem XVI, czego dał nieraz dowód, bezmyślnego odrzucania wielowiekowej tradycji liturgicznej. Ale po pierwsze w pierwszych wiekach chrześcijaństwa (a to też nasza tradycja, no, trzeba to przypominać) liturgia jednak nie przypominała specjalnie tej trydenckiej. A po drugie, znowu za Tertulianem, liczy się prawda bardziej, a nie zwyczaj. Nawet najbardziej wiekowy, odpowiadający pewnej epoce. Chrześcijanin musi być otwarty ciągle na nowe. Bez rewolucji zwyczajowej zawsze grozi nam skostnienie i paraliż.

«« | « | 1 | » | »»

aktualna ocena |   |
głosujących |   |
Ocena | bardzo słabe | słabe | średnie | dobre | super |

  • Tephilin
    05.07.2011 10:57
    Bardzo dobra myśl! Zbyt łatwo szafuje się słowem Tradycja przypisując mu swoje "widzi mi się".
    Bardzo spodobały mi się słowa Benedykta XVI, który przypomniał, że Chrystus nie jest zwyczajem, a Prawdą. Ciekawe, że jakoś pod tamtym tekstem, ani tutaj nasi tradycjonaliści się jeszcze nie uaktywnili. A przecież uważają Benedykta XVI za "swojego" papieża... ;)
Dodaj komentarz
Gość
    Nick (wymagany lub )

    Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

    Pobieranie...

    Archiwum informacji

    niedz. pon. wt. śr. czw. pt. sob.
    29 30 31 1 2 3 4
    5 6 7 8 9 10 11
    12 13 14 15 16 17 18
    19 20 21 22 23 24 25
    26 27 28 29 30 31 1
    2 3 4 5 6 7 8