Walka nie tylko o cegły

Na straży bezcennych zabytków stoją skromni księża...

Walczą po cichu, w małych miastach, na wsiach. Bywa, że latami poświęcają ogrom pracy, energii, własnego zdrowia. I tylko gdy czasami, przypadkiem i przejazdem, zatrzymamy się przed niespodziewanym pięknem i ze zdziwieniem odkryjemy perełkę barokową czy neogotycką, patrzą zza firanki plebanii. Myślą wtedy: warto było. Warto – dla lokalnych społeczności, dla Kościoła, dla kultury narodowej. Zbyt rzadko doceniamy pracę tysięcy księży, proboszczów i ich pomocników z małych miejscowości, którzy mimo trudności podejmują się renowacji i restauracji zabytków: kościołów, kaplic, starych cmentarzysk. Zwykle dają radę, mimo że (najczęściej) nikt ich tego nie uczył...

Trudne dobrego początki

Ksiądz Bogdan Popławski, proboszcz parafii św. Teresy od Dzieciątka Jezus w Białowieży z zabytkowym kościołem. W 2008 r. przejął świątynię bardzo zniszczoną: odpadające tynki elewacji, na szczycie wieży kruszący się mur i rosnące na nim drzewka. Nie było rynien, dach przeciekał, a wieże były niezabezpieczone przed opadami. W najwyższej w miejscowości wieży kościelnej brakowało odgromienia, więc burze uszkadzały instalację elektryczną. – Wiedziałem, że jeśli nie podejmiemy się kapitalnego remontu, zniszczenia będą szybko postępować. Musiałem rozpocząć działania, choć środki finansowe były niewielkie mimo ofiarności parafian. Parafia liczy bowiem 600 wiernych – tłumaczy ks. Bogdan.

Trzeba było szukać środków zewnętrznych, a tu pojawił się drugi problem: zabytkowy kościół, budowany w latach międzywojennych, nie miał żadnej dokumentacji technicznej, planów, projektu. Wszystko zaginęło. Dwa lata trwały więc prace nad przygotowaniem dokumentacji: pomiary budowli i wykreślenie projektu, formalności konieczne do jego zatwierdzenia. – Od 2011 r. możemy występować o fundusze na remont. Składaliśmy wnioski do wszystkich programów ochrony zabytków na szczeblu krajowym i wojewódzkim, a więc do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, do Funduszu Kościelnego w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji, do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego i Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Jak dotąd do trzech z nich z sukcesem – opowiada ks. Popławski. – Nadal co roku składamy dwa–cztery wnioski i udaje nam się realizować od jednego do trzech projektów.

Maleńka parafia Żegiestów na Podkarpaciu obejmuje trzy bezcenne zabytki: kościół św. Anny w Żegiestowie, Podwyższenia Krzyża Świętego w Zubrzyku z 1778 r. i kościół św. Kingi w Żegiestowie-Zdroju. Dwa z nich to cerkwie połemkowskie. – Gdybym odpuścił, za kilka, kilkanaście lat byłyby zupełnie zniszczone. Trzeba było ratować – mówi proboszcz ks. Krzysztof Dynarowicz. – Powstał kosztorys, projekt budowlany. Musiałem robić audyt cerkwi. I rozpoczęła się walka o pieniądze – nie trzeba mówić, że ogromne. A co my, mała miejscowość, możemy? Gdy stajemy w szranki o fundusze, startujemy w tych samych konkursach co zabytki z dużych miast. Często przegrywamy z tamtymi projektami. Ale nie poddajemy się.

Przenosimy się w Bory Tucholskie, gdzie w Nowej Cerkwi ks. Jarosław Kaźmierczak, po tym jak w sierpniu 2017 r. niespotykana wichura zniszczyła ogromny teren, musiał ratować kościół parafialny św. Marii Magdaleny. – Nagły kataklizm zniszczył dach w naszym kościele neobarokowym. Potem musiałem podjąć kolejne prace – w tym malowanie wnętrza. A że kościół jest zabytkowy, z 1913 r., podlega restrykcjom konserwatorskim. Prace wtedy trwają dwa razy dłużej, a kosztują wielokrotnie więcej.

Bo jest tak: jeśli parafia podejmuje wyzwanie i zaczyna remont zabytku, zaczyna się również karuzela działań. Pisanie projektów, wydeptywanie urzędniczych ścieżek. Fundusze teoretycznie można otrzymać z wielu miejsc. W praktyce każdy tysiąc złotych jest okupiony stresem, dreptaniem od drzwi do drzwi, nieprzespanymi nocami, a bywa, że brakiem czasu na pracę duszpasterską.

«« | « | 1 | 2 | 3 | » | »»

aktualna ocena |   |
głosujących |   |
Pobieranie.. Ocena | bardzo słabe | słabe | średnie | dobre | super |

Wiara_wesprzyj_750x300_2019.jpg

Archiwum informacji

niedz. pon. wt. śr. czw. pt. sob.
30 31 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10