Fundusz i Komisja: krótki przewodnik

Czy Kościół rzeczywiście jest niesłusznie faworyzowany przez państwo, jak sugeruje część mediów? Czy Fundusz Kościelny i Komisja Majątkowa były dla Kościoła specjalnymi przywilejami? Przyjrzyjmy się faktom.

Fundusz Kościelny W PRL
20 marca 1950 roku władze komunistyczne ogłosiły ustawę „o przejęciu przez państwo dóbr martwej ręki, poręczeniu proboszczom posiadania gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego”. Na mocy tej ustawy państwo zrabowało nieruchomości ziemskie oraz gospodarstwa rolne powyżej 50 hektarów, a na terenach województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego powyżej 100 ha. Na podstawie tej ustawy i innych aktów prawnych wydanych w PRL Kościół utracił 155 tys. ha gruntów i prawie 4 tys. budynków. Integralną częścią rabunku gruntów kościelnych było powołanie Funduszu Kościelnego. Pierwotnie zakładano, że zrabowany w 1950 r. majątek nie będzie sprzedawany, ale państwo wygospodaruje z niego środki przeznaczone na wsparcie dla Kościołów i związków wyznaniowych. Faktycznie jednak zabraną ziemię włączono do Państwowego Zasobu Ziemi, bez szczegółowej ewidencji i ustalenia wysokości dochodów z tych dóbr. Do Funduszu nie trafiały więc żadne pieniądze pochodzące z gospodarowania zabraną ziemią. Jedynym źródłem dochodów Funduszu Kościelnego były dotacje państwowe, uchwalane każdego roku przez Radę Ministrów. Dotacje zamiast służyć Kościołowi, pogłębiały wcześniejszą niesprawiedliwość. Środki z dotacji w znacznym stopniu trafiały do księży patriotów, czyli duchownych wspierających ustrój komunistyczny w Polsce. W latach 1960–1970 wydatki na Zrzeszenie Katolików Caritas (nie mylić z obecnie istniejącą Caritas kościelną) stanowiły ponad 30 proc. budżetu Funduszu, a w latach 1980–1989 ponad połowę. Fundusz stał się narzędziem walki z Kościołem.

W III RP

Dopiero w III RP Fundusz zaczął służyć celowi, do którego został stworzony. Obecnie korzysta z niego ok. 140 Kościołów i wspólnot wyznaniowych, a 90 proc. jego środków przeznaczonych jest na dofinansowanie składki na ZUS. Fundusz Kościelny przekazuje środki na ubezpieczenia dla 23 tys. duchownych wszystkich wyznań i 1,5 tys. alumnów seminariów duchownych. Na ten cel budżet państwa przeznaczał dotąd ok. 90 mln zł, a w tym roku ta kwota ma wynieść 96 mln zł, co nie przekracza 3 promili budżetu. Fundusz opłaca 80 proc. składek na ubezpieczenia społeczne duchownym, którzy nie mają umów o pracę. Składkę zdrowotną opłacają sobie sami. Wszyscy duchowni zatrudnieni na podstawie umowy o pracę (a więc katecheci, kapelani więzienni, szpitalni, wojskowi, pracownicy administracji kościelnej), tak jak każdy pracownik, sami opłacają wszystkie swoje składki. W całości składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe oraz zdrowotne na minimalnym poziomie Fundusz Kościelny pokrywa zakonnikom ze zgromadzeń kontemplacyjnych oraz misjonarzom w okresie ich pracy na misjach.   

Komisja Majątkowa

Po co powstała i czym była
Ustawa z 1950 r., choć restrykcyjna, gwarantowała Kościołowi prawo do posiadania pewnej części dóbr. W praktyce jednak państwo te ustalenia podeptało, kradnąc najczęściej wszystkie nieruchomości – zarówno ziemię, jak i zabudowania gospodarcze. Z niepełnego zestawienia, sporządzonego przez stronę kościelną w II połowie lat 50. XX w., wynika, że 19 z 25 ówczesnych diecezji utraciło bezprawnie 91 tys. ha ziemi i lasów oraz 2203 budynki, w tym 60 szkół i przedszkoli, 15 szpitali i sanatoriów, 550 domów katechetycznych, parafialnych i rekolekcyjnych, 901 budynków mieszkalnych. Równie wielkie były straty zakonów. Państwo ukradło m.in. 17 tys. ha ziemi, 807 budynków niegospodarczych w całości, 381 w części i 318 innych nieruchomości oraz zamknęło 278 miejsc kultu, a także blisko 1000 placówek leczniczych, oświatowych i wychowawczych prowadzonych przez zakony. Grabież majątku kościelnego trwała do ostatnich lat PRL. Aby zrekompensować Kościołowi stratę tej części jego majątku, która została zabrana przez komunistyczne władze z pogwałceniem obowiązującego w PRL prawa, na podstawie ustawy z 17 maja 1989 roku „o stosunku Państwa do Kościoła katolickiego w RP” utworzono Komisję Majątkową. Jej członkowie wyznaczani byli na zasadzie parytetu przez stronę rządową i kościelną. Pokrzywdzone kościelne osoby prawne mogły przed Komisją Majątkową składać wnioski o rekompensatę. Komisja nie była sądem ani organem administracji publicznej, a postępowanie regulacyjne miało charakter postępowania „quasi mediacyjno-polubownego” między państwem a osobami prawnymi Kościoła, dlatego władza państwowa nie przewidziała trybu odwoławczego od jej orzeczeń. 1 marca 2011 roku. Komisja Majątkowa zakończyła działalność. Do Komisji Majątkowej złożone zostały 3063 wnioski o wszczęcie postępowania regulacyjnego. Zespoły orzekające Komisji zatwierdziły 1486 ugód, przywracających lub przekazujących własność kościelnym osobom prawnym, wydano 990 orzeczeń, przywracających lub przekazujących własność kościelnym osobom prawnym. Natomiast 666 postępowań zakończono odrzuceniem lub oddaleniem wniosku bądź też umorzeniem postępowania przed Komisją Majątkową. W 136 postępowaniach Zespoły Orzekające nie uzgodniły orzeczenia w sprawie. Na dzień zniesienia Komisji pozostało 216 wniosków, w których nie zakończono postępowania regulacyjnego. W toku postępowań regulacyjnych Zespoły Orzekające Komisji Majątkowej przekazały osobom prawnym Kościoła katolickiego nieruchomości o łącznym obszarze 65,5 tys. ha oraz rekompensatę i odszkodowania w wysokości 143,5 mln zł oraz 490 nieruchomości zabudowanych. Kościelnym osobom prawnym przekazano 9 przedszkoli, 8 szkół podstawowych, 18 szkół ponadpodstawowych, 8 domów dziecka, 10 domów pomocy społecznej, 19 szpitali oraz 15 innych obiektów służby zdrowia. Stanowiło to zaledwie część skradzionego majątku.

«« | « | 1 | 2 | » | »»

aktualna ocena |   |
głosujących |   |
Pobieranie.. Ocena | bardzo słabe | słabe | średnie | dobre | super |

Wiara_wesprzyj_750x300_2019.jpg
Dodaj komentarz
Gość
    Nick (wymagany lub )

    Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

    Archiwum informacji

    niedz. pon. wt. śr. czw. pt. sob.
    31 1 2 3 4 5 6
    7 8 9 10 11 12 13
    14 15 16 17 18 19 20
    21 22 23 24 25 26 27
    28 29 30 1 2 3 4
    5 6 7 8 9 10 11