Co tam w ochronie…

Już dawno nie używa się określenia służba zdrowia. Chyba że coś jakiemuś dinozaurowi się pomyli. Od przełomu wieków obowiązuje termin ochrona zdrowia względnie opieka zdrowotna. Służba – to brzmi staroświecko, kojarzy się z PRL-em.  Przywołuje obraz człowieka chorego, któremu trzeba usłużyć, ulżyć w cierpieniu. Ochrona, opieka sugerują parasol rozpięty nad człowiekiem od kołyski aż po grób. Trochę jak w wypisanej  na korytarzu wielkimi literami misji pewnego szpitala: „Wszystko w jednym - wszystko dla Ciebie – troszczymy się o Twoje zdrowie.” 

Wyrazem tej troski jest profilaktyka. Dobrze, że w ramach profilaktyki dzieci dowiadują się jak zdrowo żyć, a palacz widzi skutki palenia papierosów na każdym pudełku swoich ulubionych. Często profilaktyką nazywa się  również wczesne wykrywanie różnych chorób. Bo ładniej brzmi? Od wcześniejszego wykrycia choroba nie zniknie, choć  można by tu mówić o zapobieganiu późniejszym, groźniejszym jej stadiom. Groźniejszym statystycznie rzecz ujmując, bo nieraz choroba zdawałoby się w porę wykryta dość szybko doprowadza do śmierci, a lekkoduch, który u doktora zjawił się późno – otrzymując w związku z tym i reprymendę, i zapowiedź rychłego zgonu – jakoś ucieka grabarzowi spod łopaty albo zeskakuje śmierci z szufelki (jak mawiają Niemcy). 

Zresztą droga pacjenta wyłuskanego przez program tak zwany profilaktyczny spomiędzy wielu przebadanych zdrowych, nie różni się od drogi przebytej przez chorego, który do lekarza udał się, bo zaobserwował u siebie niepokojące objawy. Poddanie leczeniu według najlepszej wiedzy czyli według obowiązującego akurat schematu. Nieco osłodzone nadaniem pacjentowi tytułu wojownika a nawet fightera. A potem… Cóż, w zamierzchłych czasach lekarz czasem pomachał ozdrowieńcowi na pożegnanie, burcząc przy tym: „Żebym już pana nie widział.” Teraz wraz z zaproszeniem do długoletnich okresowych kontroli i badań ozdrowieniec właściwie otrzymuje status osoby przewlekle chorej.

W dobie kryzysu w służbie, pardon, ochronie zdrowia, kiedy - jak się dowiadujemy – brak pieniędzy na wszystko, dinozaurom może się wydawać, że diagnozowanie i leczenie chorych powinno mieć pierwszeństwo przed programami wczesnego wykrywania. Jednak pogląd to niepopularny. Może na początek zaoszczędzić na kosztach reklamy? Może dla chętnych wystarczy ogłoszenie w przychodni, a niekoniecznie mnóstwo ulotek, plakaty i drogi czas antenowy? Zresztą analiza tych plakatów czy telewizyjnych reklam jest dość ciekawa… Jedne podkreślają poczucie zagrożenia, czasem przytaczając konkretne statystyki. Inne odwołują się do naturalnego pragnienia sprawczości, niezależności, kierowania swoim życiem. Tu prym wiedzie idiotyczne hasło: „Planuję długie życie.” Jeszcze inne  nawiązują do więzi społecznych i odpowiedzialności wobec innych dowodząc, że nasze chorowanie i w końcu śmierć zmartwi bliskich (w jednej z reklam łącznie z tatusiem, który niejako z zaświatów strofuje swojego dorosłego już synka). Ograniczyć reklamę, zachęcanie, przekonywanie? Nie, zaraz podniesie się krzyk, że to niezbędne.

Krzyk może równie głośny jak ten, który podniósł się, kiedy ktoś zasugerował, że ludzie, szczególnie starsi, zażywają zbyt wiele lekarstw. A przecież częste bywają sytuacje, kiedy apteczka seniora puchnie od leków przepisywanych przez kolejnych specjalistów. Geriatra zaproszony do konsultacji odchudza apteczkę, a zdumiona rodzina dowiaduje się, że farmaceutyczny koktajl raczej szkodził niż pomagał. Jednak powiedzieć to głośno – znaczy narazić się. 

Chyba – jako społeczeństwo- chcemy czuć się bezpieczni, w pełni zaopiekowani jak to się ostatnio mawia. Pod parasolem ochrony zdrowia. Tylko tak czy siak parasol  dziurawy.

PS. Pierwszy raz w życiu zaproponowała mi rozmowę sama Najjaśniejsza AI. Kiedy dla sprawdzenia wstukałam do wyszukiwarki hasło „ Wszystko w jednym - wszystko dla Ciebie - troszczymy się o Twoje zdrowie.” Nie, nie pogadałam.