Prymusem być…

Do autobusu wsiada młodzieniec. Niepewnie rozgląda się wokoło. W końcu pada pytanie: „Przepraszam. Czy można kupić bilet u kierowcy?” Ech, pewnie chłopak z rzadka tylko jeździ środkami komunikacji publicznej. Od początku tego roku na kabinie każdego kierowcy - przynajmniej tu czyli w aglomeracji śląskiej - widnieje napis:  „Osoba kierująca nie sprzedaje biletów.”  Poniżej napis w tłumaczeniu na język angielski. Tyle, że tu jest po prostu „the driver.” Jak tłumaczą mądre słowniki wyraz odnoszący się do obydwu płci, męskiej lub żeńskiej zależnie od kontekstu. No, jak się ktoś bardzo uprze może zaznaczyć dodatkowym określeniem, że kierującym jest kobieta. 

A w naszym, rodzimym języku? Jak się zwracają do mnie ludziska, kiedy wchodzę w rolę kierowcy? „Pani kierowco… Jak pani zaparkowała?” Tak, tak, to było. „Mówisz, że nie lubisz prowadzić, a chyba nie jesteś najgorszym kierowcą” - pocieszają życzliwi, a czasem komplementują w ten sposób ci, którzy chcą się załapać na podwózkę. „Masz prawko, prowadzisz samochód?” – pyta ktoś czasem. „To ty karycisz?” – zapytała mnie kiedyś pewna dziewczyna w Lublinie, budząc moje zdumienie aż do chwili, kiedy dodała, że pochodzi z Piekar Śląskich. 

Rozpaczliwie szperam w pamięci, zastanawiając się czy ktokolwiek nazwał mnie kiedykolwiek osobą kierującą. Nie przypominam sobie. Kierowczynią? Też nie. Kierownicą? Bywało. W żartach oczywiście. W zamierzchłych czasach podchmieleni panowie - snujący się po ulicy, a potrzebujący ognia do zapalenia papierosa albo datku na kolejne piwko - w sposób ich zdaniem szarmancki zwracali się czasem do mnie per „pani kierowniczko,” ale przecież nie o prowadzenie pojazdu chodziło.

Osoba kierująca… Chciałam napisać, że zapragnęliśmy być prymusami nowomowy albo poprawności – jak kto woli. Tyle, że słowo „my” nie bardzo tu pasuje. Kto właściwie zapragnął? Przecież nie przytłaczająca większość, która jakoś uparcie trzyma się starych, tradycyjnych form.