Pomiędzy

Wydaje się, że polskie tradycje ludowe z dużym powodzeniem – pomimo zmieniających się kontekstów i warunków – mają się całkiem dobrze. Wystarczy spojrzeć na długo oczekiwane tradycyjne pączki – ilość smaków przyprawia wręcz o zawrót głowy. Niektórzy liczą podobno pączki, ale kalorii już nie. Tłusty czwartek przetrwał, pomimo zaniku dawnych zwyczajów, jako przyzwolenie na chwilowe odstępstwo od codziennej dyscypliny i diety. Również ostatki – we wtorek przed Środą Popielcową – posiadają swoje tradycje, choć te nie mają już tak wielkiej siły przebicia jak pączki czy faworki tłustego czwartku.

To już ostatnie chwile, także niedziela, przed rozpoczynającym się Wielkim Postem w Roku św. Franciszka z Asyżu, który nie tylko podejmował surową pokutę, ale przede wszystkim żył na serio głęboką miłością do Chrystusa ubogiego i ukrzyżowanego, a pod koniec życia otrzymał stygmaty na górze Alwernia. Franciszek modląc się w kościele San Damiano usłyszał w sercu wezwanie: „Idź i odbuduj mój Kościół”. I zaczął od nawrócenia siebie. Franciszek wybrał ubóstwo nie z pogardy dla świata, ale z miłości do wolności serca. Franciszek pościł surowo, ale jeszcze bardziej kochał. Pokuta bez miłości staje się bowiem smutnym obowiązkiem. Franciszek, nazywany „Bożym wesołkiem”, witał ludzi słowami: „Pan niech obdarzy cię pokojem”. W świecie napięć i podziałów to szczególnie aktualne.

Przed Wielkim Postem - w trakcie również – warto sięgnąć po tegoroczne orędzie Leona XIV na szczególny czas, „w którym Kościół z matczyną troską zaprasza nas do ponownego umieszczenia w centrum naszego życia misterium Boga, aby nasza wiara odzyskała zapał, a nasze serca nie rozpraszały się codziennymi zmartwieniami i rozproszeniami”. Stąd potrzeba słuchania oraz podjęcia - w wierze i pokorze – praktyki postu. Papież zaprasza do wstrzemięźliwości, polegającej na powstrzymywaniu się „od słów uderzających i raniących naszych bliźnich”. Dlatego proponuje rezygnację z ostrych słów, pochopnych osądów, mówienia źle o nieobecnych, którzy nie mogą się bronić oraz unikanie oszczerstw. Papież zachęca natomiast do podjęcia starań, aby „nauczyć się ważyć słowa i pielęgnować uprzejmość: w rodzinie, wśród przyjaciół, w miejscach pracy, w mediach społecznościowych, w debatach politycznych, w środkach przekazu, we wspólnotach chrześcijańskich”. A cały wysiłek ma zmierzać ku budowaniu „cywilizacji miłości”.