Dotacja dla perły architektury postmodernizmu

Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Kaliszu przy ul. Asnyka, wpisane do rejestru zabytków w 2023 r., znalazło się w gronie 18 beneficjentów dotacji przyznanych przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Poznaniu na 2026 rok. Parafia otrzymała 120 tys. zł dofinansowania na prace naprawcze powłoki betonowej oraz ścian żelbetowych.

Jak powiedział w czwartek PAP Tomasz Talar, kierownik kaliskiej delegatury Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Poznaniu, wniosek parafii opiewał na kwotę 270 tys. zł.

Poinformował, że prace ruszą w tym roku, ale pod względem technicznym będą wymagały zastosowania specjalistycznego sprzętu, ponieważ naprawy będą prowadzone metodą alpinistyczną.

- Samo ustawienie rusztowań dla tego obiektu będzie problematyczne - powiedział i dodał, że metoda konserwacji będzie też wymagała od konserwatorów zdobywania nowej wiedzy.

- Będziemy musieli uczyć się, jak naprawić bryłę. Do tej pory mieliśmy do czynienia z zabytkami, które powstawały w minionych wiekach i techniki zostały przez konserwatorów rozpoznane. Natomiast w przypadku obiektów wykonanych we współczesnej technologii żelbetowej mamy małe doświadczenie w kwestiach stricte konserwatorskich. Będziemy bazować na specjalistycznej wiedzy ludzi zajmujących się kwestią napraw tego typu konstrukcji - powiedział.

Bryła kościoła była czyszczona 12 lat temu, dzięki czemu obiektowi przywrócono biel.

Projekt budynku powstał pod koniec lat 60. XX wieku. Konkurs na projekt świątyni ogłosił poznański oddział Stowarzyszenia Architektów Polskich. Zwyciężyła koncepcja architektów - Jerzego Koźmienki i Andrzeja Fajansa. Koncept - jak informuje na swojej stronie internetowej Urząd Miasta Kalisza - wyprzedzał swoją epokę i możliwości techniczne ówczesnych narzędzi.

Świątynia pw. Miłosierdzia Bożego, zwana też kościołem - rybą lub białym Batmanem, nie ma filarów i podpór, jest w kształcie hiperboloidy parabolicznej o wysokości 45 metrów.

Z opisu bryły kościoła można dowidzieć się, że "kształt projektowanego obiektu sprawił, że konieczne było sporządzenie skomplikowanych obliczeń. Na tyle skomplikowanych, że ówczesne komputery nie podołały temu wyzwaniu. Konieczne było przeprowadzenie ich ręcznie. Podjęli się tego dwaj matematycy, Edward Otto i Adam Empacher. Ich obliczenia okazały się prawidłowe, o czym świadczy fakt, że kościół nadal stoi".

Budowę świątyni rozpoczęto w 1977 roku. Kościół konsekrowano w 1993 roku.

Realizacja projektu doczekała się wielu nagród i wyróżnień. W 1988 roku doceniona została przez Przegląd Architektury Warszawskiej. Wybór argumentowano tym, że kościół jest "wspaniałym pomnikiem polskiej myśli architektonicznej, wielce ważnym dla współczesnego i przyszłego krajobrazu polskiej architektury". Kaliski kościół nazywany jest perłą architektury postmodernizmu.

Ewa Bąkowska (PAP)