Encyklika o człowieku w epoce AI

Kard. Fernández zaznaczył, że „Magnifica humanitas”, podpisana 15 maja, wpisuje się w tradycję katolickiej nauki społecznej i nawiązuje do encykliki „Rerum novarum”. Jak podkreślił, dokument nie jest encykliką „o sztucznej inteligencji”, lecz refleksją nad człowiekiem żyjącym „w czasach sztucznej inteligencji”.

AUDIOBOOK WPROWADZENIA I PIERWSZEGO ROZDZIAŁU

Prefekt Dykasterii Nauki Wiary mówił o tym, że encyklika ukazuje człowieczeństwo jako „wspaniałe”, mimo ogromu zła obecnego w świecie. Wskazał na wojny, niewolnictwo, obojętność i okrucieństwo, które ranią współczesną ludzkość. Jednocześnie przypomniał, że człowiek nigdy nie traci swojej godności ani zdolności do miłości otrzymanej od Boga.

PEŁNA TREŚĆ ENCYKLIKI LEONA XIV W TŁUMACZENIU NA JĘZYK POLSKI

Purpurat przywołał również przykłady dobra i piękna wymienione w encyklice: „IX Symfonię” Beethovena, „Guernikę” Picassa czy film „Lista Schindlera”. Wspomniał także postacie takie jak Martin Luther King, Maksymilian Kolbe i Matka Teresa z Kalkuty, które jak zaznaczył „uczyniły historię bardziej ludzką”.

AI jako „plac budowy naszych czasów”

Kard. Czerny zwrócił uwagę, że encyklika opisuje współczesny świat cyfrowy jako „plac budowy naszych czasów”. Jak podkreślił, jest to przestrzeń otwarta, wymagająca wspólnej wizji, odpowiedzialności i współpracy.

„Nikt nie buduje naprawdę sam” - zaznaczył prefekt Dykasterii ds. Integralnego Rozwoju Człowieka. Dodał, że przyszłość sztucznej inteligencji zależy od ludzkich decyzji oraz od tego, czy technologia będzie służyć dobru wspólnemu.

Jak zauważył, sztuczna inteligencja może wspierać bardziej sprawiedliwe współistnienie i troskę o wspólny dom, ale może też prowadzić do koncentracji władzy i pogłębiania nierówności społecznych.

Sumienie pozostaje tajemnicą człowieka

Drugim ważnym tematem wystąpienia kard. Czerny’ego była kwestia sumienia. Przypomniał on, że człowiek jest istotą żyjącą w relacjach z innymi ludźmi i całym stworzeniem, dlatego rozwój AI wpływa nie tylko na technologię, ale także na jakość relacji międzyludzkich i sposób podejmowania decyzji.

Odnosząc się do debat na temat świadomości sztucznej inteligencji, zaznaczył, że to pytanie nie jest wyłącznie problemem technicznym, lecz przede wszystkim filozoficznym i antropologicznym. Przypomniał również nauczanie Soboru Watykańskiego II i konstytucji „Gaudium et spes”, według której sumienie jest „najskrytszym ośrodkiem i sanktuarium człowieka”, gdzie człowiek spotyka Boga.

Łaska ważniejsza niż algorytm

W kontekście rozwoju sztucznej inteligencji kard. Fernández podkreślił, że chrześcijaństwo nie neguje pragnienia przekraczania siebie, ale przypomina, że prawdziwe przekroczenie ludzkich ograniczeń dokonuje się dzięki łasce Boga. Odwołując się do myśli św. Augustyna, zaznaczył, że człowiek jest powołany do przemiany przez działanie Ducha Świętego.

Przywołał także słowa papieża Franciszka z „Evangelii gaudium”: „Stajemy się w pełni ludźmi wtedy, gdy jesteśmy czymś więcej niż ludźmi”. Jako przykład wskazał św. Franciszka z Asyżu, którego przemiany nie byłaby w stanie dokonać żadna technologia ani algorytm.

Człowiek to więcej niż dane

Obaj kardynałowie podkreślili, że największym wkładem chrześcijaństwa w debatę o sztucznej inteligencji jest przypomnienie prawdy o człowieku. Kard. Czerny zaznaczył, że człowiek zawsze przekracza sumę swoich osiągnięć, danych i technologicznych symulacji.

Kard. Fernández przypomniał natomiast, że encyklika stawia fundamentalne pytanie o przyszłość ludzkości: czy człowiek chce żyć w świecie zamkniętym w technologii i własnych możliwościach, czy też w świecie zdolnym do miłości, poświęcenia i przyjaźni z Bogiem. „Odpowiedź pozostaje zadaniem każdego z nas” - podkreślił.