W liście apostolskim „Tertio millennio adveniente” wydanym w 1994 r. papież Jan Paweł II wprowadził do refleksji Kościoła pojęcie „oczyszczenia pamięci”. Była to prośba o przebaczenie ze strony tych, którzy zostali w przeszłości skrzywdzeni przez działania ludzi Kościoła katolickiego. W dokumencie Międzynarodowej Komisji Teologicznej „Pamięć i pojednanie. Kościół i winy przeszłości” Jan Paweł II zacytował papieża Leona XIII, który stwierdził, że „pierwszą zasadą historii jest nie śmieć twierdzić nic fałszywego ani przemilczeć czegokolwiek, co byłoby prawdą”.