Rzym: osiem wieków historii w odnowionym krużganku

Średniowieczne serce

Krużganek powstał pod koniec XII wieku, za pontyfikatu Klemensa III, jako serce dawnego zespołu klasztornego. Ma nietypowy, trapezoidalny plan, ponieważ budowniczowie musieli dostosować go do stojących tam wcześniej budowli.

Ogród otacza 56 półkolistych arkad wspartych na kolumnach z białego marmuru. Niemal wszystkie pochodzą ze starszych budowli rzymskich i zostały ponownie wykorzystane. Niektóre noszą ślady obróbki, dzięki której ujednolicono ich wysokość. Antyczne elementy otrzymały w ten sposób nowe miejsce w chrześcijańskiej przestrzeni sakralnej.

Ślady kolejnych epok

Dzisiejszy wygląd krużganka jest wynikiem wielu przebudów. W XV wieku część otworów górnej kondygnacji zastąpiono prostokątnymi oknami. W XIX wieku zaczęto gromadzić inskrypcje i zabytki nagrobne z pobliskich terenów grzebalnych oraz podziemnych katakumb, tworząc galerię lapidarną.

Najtragiczniejszy rozdział przyniósł 19 lipca 1943 roku. Bombardowanie poważnie uszkodziło bazylikę i klasztor. Nalot wymierzony przede wszystkim w pobliski węzeł kolejowy Tiburtino spustoszył również okolicę, powodując około 3 tys. ofiar śmiertelnych i 11 tys. rannych. Przypomina o nich ustawiony w krużganku zdeformowany i rozerwany korpus bomby, najprawdopodobniej zrzuconej podczas tego nalotu.

Milion euro na renowację

Prace przeprowadzono w ramach programu Caput Mundi, finansowanego z włoskiego Krajowego Planu Odbudowy i związanego z przygotowaniami do Jubileuszu 2025. Program służy renowacji i udostępnianiu zabytków Rzymu. Na odnowienie bazyliki oraz krużganka przeznaczono łącznie milion euro. Roboty objęły dachy, kamienne elementy i zabytki przechowywane w lapidarium.

Kompleks od połowy XIX wieku pozostaje pod opieką kapucynów. Mimo sąsiedztwa ruchliwej dzielnicy, cmentarza Campo Verano i miasteczka uniwersyteckiego krużganek nadal jest miejscem ciszy, modlitwy i kontemplacji.