Ewangelizacja i synodalność: drogi kontynentalne

Seminarium rozpoczęło się w Echternach, od uczestnictwa w celebracjach liturgicznych oraz „Tańczącej Procesji” z okazji święta św. Willibrorda, biskupa misjonarza i ewangelizatora. Biskupi dostrzegli w tym doświadczeniu silny symbol jednego Kościoła kroczącego razem, w wierze, wdzięczności i misyjnej nadziei.

W przemówieniu inauguracyjnym abp Gintaras Grušas, arcybiskup Wilna i przewodniczący CCEE, podkreślił, że ewangelizacja i synodalność są nierozłączne: ewangelizacja wyraża „dlaczego” misji Kościoła, podczas gdy synodalność wyraża „jak” Kościoła, który słucha, rozeznaje i idzie razem. Zaprosił uczestników do doświadczenia seminarium jako wymiany darów między Europą a Afryką oraz jako wkładu w realizację Synodu o synodalności.

Z kolei kard. Fridolin Ambongo, arcybiskup Kinszasy i przewodniczący SECAM, podkreślił, że seminarium nie jest jedynie spotkaniem instytucjonalnym, ale konkretnym znakiem komunii między Kościołami Afryki i Europy. Podkreślił wzajemność misyjną, która dziś łączy oba kontynenty: historyczny dar misyjny Europy dla Afryki i rosnący wkład Afryki w Kościół powszechny, w tym w Europie.

Pierwsze sesje robocze koncentrowały się na fazie wdrażania Synodu. Kard. Hollerich przedstawił prace Europejskiego Zespołu Synodalnego Delegatów Krajowych, a bp Lucio Muandula z Chimoio przedstawił Afrykański Zespół Synodalny i jego misję animacji, słuchania, koordynacji, formacji i przygotowania do Zgromadzenia Kościelnego w 2028 roku. Kard. Ladislav Nemet, arcybiskup Belgradu i wiceprzewodniczący CCEE, przedstawił Europejską Grupę Zadaniową ds. Synodalności, podkreślając jej działania mające na celu tworzenie synodalnych przestrzeni dla słuchania, formacji i rozeznania, w szczególności zbliżające się Europejskie Sympozjum Synodalności „Kształtowanie synodalności w Europie”, które odbędzie się w dniach 14-17 września 2026 roku na Katolickim Uniwersytecie w Linzu, w Austrii.

Biskupi wysłuchali również konkretnych doświadczeń synodalnych z Afryki, w tym najlepszych praktyk przedstawionych przez abp Anthony’ego Muherię z Nyeri, w Kenii. Następnie rozpoczęli pracę w grupach nad tematem synodalności, poprzez „rozmowę w Duchu Świętym” i wymianę darów, a następnie dyskusję plenarną. Ta metoda pozwoliła uczestnikom podzielić się nie tylko analizami, ale także doświadczeniami, obawami i nadziejami swoich Kościołów lokalnych.

Ostatnia sesja robocza poświęcona była adhortacji apostolskiej papieża Franciszka „Evangelii gaudium” i misyjnemu nawróceniu Kościoła. Biskup Alexandre Joly z Troyes, we Francji, przedstawił ewangelizację w Europie jako rzeczywistość naznaczoną zarówno blaskiem, jak i cieniem: sekularyzacją, kruchością i utratą pamięci, ale także nowymi katechumenami, młodymi misjonarzami, cyfrową ewangelizacją, drogą piękna i odnowionym wezwaniem do dawania świadectwa. Abp José Manuel Imbamba z Saurimo, w Angoli, i drugi wiceprzewodniczący SECAM, przedstawił afrykański kontekst ewangelizacji jako pole nadziei i rozwoju misyjnego. Opisał Afrykę jako kontynent, który przechodzi od bycia „terytorium misyjnym” do stania się żywym podmiotem misji, podkreślając jednocześnie poważne wyzwania, takie jak ubóstwo, przemoc, migracje, bezbronność młodzieży, synkretyzm i kruchość rodzin.

Druga debata plenarna pozwoliła uczestnikom zbadać implikacje „Evangelii gaudium” dla Kościołów Europy i Afryki, wskazując wspólną płaszczyznę i możliwe ścieżki wzajemnej współpracy misyjnej. Biskupi potwierdzili, że ewangelizacja wymaga dziś misyjnej odwagi, nawrócenia synodalnego, formacji, troski o młodych, troski o ubogich i migrantów, dialogu, sprawiedliwości, pokoju i wzajemnego wsparcia między kontynentami.